Në studion e ‘Pas Mesnatë’, arkeologu Luan Përzhita thekson se nuk ka më dilema rreth prejardhjes ilire dhe dardane të Kosovës. Sipas tij, faktet historike dhe arkeologjike janë të qarta dhe të pamohueshme. Kosova e sotme qëndron mbi themele të lashta ilire, të dëshmuara nga një studim i gjatë dhe i thelluar.
“Studimet që kanë të bëjnë me Dardaninë kanë qenë gjithmonë me polemika të ndryshme që kanë të bëjnë rreth origjinës së fisit më të madh ilir, që ishin dardanët. Për ne studiuesit, nuk është një cështje që duhet të diskutohet e kam fjalën për origjinën ilire të dardanëve, sepse shumë autorë të asaj kohe përmendin dardanët si pjesë e trungut dhe fiseve të mëdha të Ilirisë. Ndaj në këtë drejtim nuk kemi asgjë të paqartë. Brenda kësaj teorie ka disa derivate që mundohen ta miksojnë me kultura të tjera” shprehet ai.
Perzhita ka zhvilluar një studim mbi 20 vite, të mbështetur në gërmime të shumta arkeologjike në mbarë territorin e Kosovës. Ai thotë se gjurmët e historisë janë të pranishme kudo, të ruajtura në nëntokën tonë, ndërsa thekson se çdo gërmim ka nxjerrë në pah dëshmi të qarta të vazhdimësisë iliro-dardane.
Ai thotë se gërmimet arkeologjike filluan menjëherë pas luftës, paralelisht me kthimin e banorëve në shtëpitë e tyre. Interesimi i komunitetit ishte i madh.
“Pas luftës, me rikthimin e kosovarëve në shtëpi nisëm gërmimet. Gjetëm mirëkuptim të madh nga komuniteti, sepse njerëzit donin të njihnin rrënjët e tyre dhe na ofruan tokën për ta gërmuar”, thotë Perzhita.
Ai tregon se në disa raste edhe shtëpitë private u shndërruan në baza pune për arkeologët, si shtëpia e Fasli Thaçit.
Sipas gjetjeve, në territorin e Kosovës është dëshmuar vazhdimësia historike nga shteti ilir dhe ai dardan, deri te periudhat e mëvonshme, duke përfshirë edhe shtetin maqedonas, nga shekulli II deri në shekullin VI./abcnews.al
